Salomon van Ruysdael

Salomon van Ruysdael. (Naarden 1600/03 – Haarlem 1670).

Ruysdaels favoriete onderwerp was het hollandse landschap. Met name het rivierlandschap schilderde hij talloze malen, vaak volgens een vast compositieschema, waarbinnen hij dan eindeloos varieerde. Wie hem het vak geleerd heeft, is niet bekend. De bos- en duinlandschappen uit het begin van zijn loopbaan doen denken aan die van Esaias van de Velde. In deze schilderijen overheersen de kleuren goudbruin en grijsgroen. Ook lijkt hij beïnvloed door Jan van Goyen; in de jaren 30 schilderde Salomon van Ruysdael in een meer monochrome stijl, de stijl die zo kenmerkend is voor van Goyen.

Het ligt voor de hand dat Ruysdael deze twee landschapsschilders in Haarlem heeft leren kennen. Hij heeft daar zijn hele werkzame leven doorgebracht. Wel moet hij reisjes door het land hebben gemaakt. Op sommige van zijn schilderijen zijn andere Hollanse steden te herkennen.

Salomon van Ruysdael was de oom van Jacob van Ruisdael, die als landschapsschilder nog beroemder werd. Hun oorspronkelijke naam was de Goyer. De naam Ruysdael is waarschijnlijk ontleend aan kasteel Ruisdael of Ruysschendael in de buurt van Naarden, Salomons geboorteplaats. Jacob spelde zijn naam consequent anders dan die van zijn oom (Ruisdael in plaats van Ruysdael). Mischien om verwarring te voorkomen.

Materiële toestand vóór restauratie

Het paneel, afmeting: 20,2 bij 28,7 cm, is linksonder gesigneerd met een monogram: S.vR. De datering is niet volledig leesbaar: 16..

Het paneel was over de lengte gebroken op een hoogte van ongeveer 6 cm van de onderrand. Het paneel is bij binnenkomst reeds vakkundig gelijmd en het verfverlies op de breuk is relatief gering. Dat wil zeggen dat het verfverlies op de breuk overal ongeveer 1 tot 2 mm is, behalve op een drietal plaatsen waar de lacunes groter en dieper zijn.

Verder zijn er over het gehele oppervlak kleine beschadigingen zichtbaar; een deel van deze lacunes is in het verleden opgevuld en ingeretoucheerd. De retouches zijn verkleurd en met het blote oog zichtbaar.

De aanwezige vernis is nagedonkerd en dof geworden.

Duidelijk zichtbaar is een ondertekening in blauwe verf. Ruysdael heeft hier zijn oorspronkelijke compositie enigszins gewijzigd en de ondertekening is nog te zien door de transparante verflagen. In het midden van het paneel zien we dat de oorspronkelijke boomtakken meer naar het midden hingen en ook het dak, precies in het midden van het paneel, was in eerste instantie iets hoger en boller bedoeld. De ondertekening is een waardevol, authentiek element in de schildering, en wordt daarom beslist ongemoeid gelaten.

Restauratie

Na reiniging worden de lacunes gevuld en ingeretoucheerd. Met het aanbrengen van een zachtglanzende eindvernis wordt de restauratie voltooid en is het werk klaar om gezien te worden.